Inventarisatie Grafische musea


I.3. Grafisch Museum Groningen

woensdag 8 mei 2013

Rabenhauptstraat 65
9725 CC Groningen
Telefoon: 050-5256497

E-mail: algemeen@grafischmuseum.nl
Website: http://www.grafischmuseum.nl/

Openingstijden: di-zo 13-17, niet gratis

Het Grafisch Museum bezit een collectie hoogdruk-, vlakdruk- en diepdrukpersen en verdere materialen die de geschiedenis van het gedrukte woord tot en met de laatste loodtechnieken laat zien. Bijzonder in de collectie is de werkplaats van H.N. Werkman, die werkte met verschillende grafische gereedschappen en materialen.

Zwaartepunt: Hoogdruk

Image01 Grafisch Museum Groningen

Beheersvorm: Stichting Grafisch Museum Groningen

Geschiedenis
In verband met de technische vernieuwingen in zijn bedrijf spande J.A.L. de Poel, de directeur van clichéfabriek De Poel, zich in om het vakmanschap en de apparatuur van de oude druktechnieken te bewaren voor het nageslacht. Daarom werd rond 1975 de Vereniging tot Behoud van Grafische Machines opgericht. Later veranderde deze vereniging in de Stichting Grafisch Museum Groningen. In 1991 opende het museum haar deuren in een oude school, gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School door de Groningse architect Siebe Jan Bouma.

Collectie
De collectie hoogdruk in het Grafisch Museum Groningen is het grootst. Er is een reconstructie van een stoomdrukkerij te zien. Hier is alles aanwezig wat in een 19e eeuwse stoomdrukkerij thuishoort: een afdeling van de zetterij met allerlei handzetmaterialen, een stopcilinderpers en trapdegel die aangedreven konden worden door een stoommachine. In de grote zaal is een deel ingericht als zetterij. Hier is naast handmatig zetten ook machinezetten te zien. Verder is de zaal gevuld met veel verschillende persen. De oudste is een ijzeren schroefpers uit 1830, verder zijn er verschillende handmatige en geautomatiseerde degelpersen te zien, enkele cilinderpersen en een grote drukpers met een rol papier. Deze laatste was bedoeld om kettingformulieren te produceren. Veel van de machines in de zaal zijn werkend en enkele daarvan worden regelmatig gedemonstreerd. In het museum bevindt zich verder een clichéfabriek waar het principe van fotografische productie van clichés getoond wordt. Ook is er een klein steendrukatelier en een boekbindatelier. Op de zolder van het museum is de werkplaats van H.N. Werkman te bezoeken, een kunstenaar die in de jaren '20 begon met het maken van zogenaamde 'druksels', kunstwerken die hij rolde, stempelde en drukte met behulp van verschillende grafische materialen.

Catalogus: Het bezit van het museum is wel gecatalogiseerd, er is nog geen catalogus in boekvorm beschikbaar.

Collectiebeleid
Schenkingen worden aanvaard als ze een wezenlijke aanvulling vormen op de collectie. Hierover beslist een speciale commissie. Het museum beschikt over een restauratie- en conserveringsplan. Het onderhoud wordt uitgevoerd door de vrijwilligers van het museum.

Medewerkers: In het museum werken twee vaste medewerkers en ongeveer 50 vrijwilligers.

Publieksactiviteiten
Er vinden regelmatig demonstraties plaats in het museum, er zijn rondleidingen en workshops en regelmatig tentoonstellingen.

Bibliotheek: Het museum beschikt over een bibliotheek met een catalogus in kaartvorm, een gedeelte is digitaal ontsloten.

Publicaties
W. Crouwel en J.A. Niemeijer,Bulder opnieuw. Groningen 2003
J. Mulder en W. Kiewiet-Vos, Letterproef uit de collectie van het Grafisch Museum Groningen.Groningen 2000
J. Mulder, Van kleitablet tot kettingformulier: de ontwikkeling van de geschreven taal.Groningen 1997
J. Mulder, Van schroefpers tot offsetrotatie: de ontwikkeling van de drukpers. Groningen 1997
J. Mulder,Van Laurens Jansz. Coster tot Apple Macintosh: vijf eeuwen tekstverwerking.Groningen 1993

Bijzonderheden: Het Grafisch Museum Groningen is geregistreerd bij de Nederlandse Museumvereniging.

Trefwoorden: hoogdruk, vlakdruk, diepdruk, machinezetten, handzetten, boekbinden, letterkast, zetterij-meubel, clichés, vlakdrukpers, degelpers, cilinderpers, ijzeren handpers, lithografie, H.N. Werkman

Image02 Grafisch Museum Groningen
Interieur stoomdrukkerij

Image03 Grafisch Museum Groningen
Interieur van de drukkerij

Image04 Grafisch Museum Groningen
Cilinderpers

Image05 Grafisch Museum Groningen
Het atelier van Werkman

Image06 Grafisch Museum Groningen
Interieur steendrukkerij

Image07 Grafisch Museum Groningen
Naaibankje in het boekbindatelier

Museum met gehele grafische collectie

Lees meer