Vrijwel iedere Nederlander heeft tegenwoordig een mobiele telefoon en surft op het web. We bellen, mailen en twitteren wat af, we zijn bezig met e-shoppen, games, muziek en films. Meer en meer kan informatie via het web worden verspreid, geconsumeerd én geproduceerd. Het schrijven op papier en het lezen van gedrukte kranten en boeken loopt terug, maar zal het verdwijnen?
De nieuwe media mogen snel zijn, brede acceptatie ervan lijkt met enige traagheid te komen. De verspreidings- en gebruikspatronen van digitale technologie onder de bevolking blijken namelijk niet eenduidig. Tussen technofiele voorlopers en technofobe achterblijvers bevindt zich een grote groep die de elektronische snelweg bedachtzaam betreedt, terwijl jongeren juist intens genieten van alles wat de mobiele jeugdcultuur ze biedt. Naar verwachting zullen we het komende decennium dan ook leven met de rijkdom van oude en nieuwe media naast elkaar.

Jos de Haan (1960) is hoofd van de onderzoeksgroep Tijd, Media en Cultuur (TMC) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en sinds 1 september 2006 bijzonder hoogleraar ICT, Cultuur en Kennissamenleving aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Deze uitgave van Leiden University Press is verkrijgbaar via www.lup.nl. 

Meer informatie over deze uitgave van Uitgeverij de Buitenkant via  http://www.uitgeverijdebuitenkant.nl/grafisch_ontwerpen/#146

Tiele-lezing 2008: Joan Hemels, "Uitgever in de wetenschap: Henk Prakke (1900-1992) en zijn actuele boodschap." Amsterdam, Amsterdam University Press, 2008. Cahiersteek, 40 pagina's, ill. ISBN 9789089640062, Prijs: € 14,50

Prof. dr. H.J. Prakke, wetenschappelijk uitgever en communicatiewetenschapper avant la lettre, was een ware duizendpoot. Hij bouwde een solide wetenschappelijk fonds van hoge kwaliteit op en moderniseerde Van Gorcum op voortvarende wijze. Daarnaast deed hij zelf aan wetenschap. Welke boodschap heeft hij voor uitgevers, communicatie- en boekwetenschappers van nu?
In zijn werk was Prakke sterk op kwaliteit en op mensen gericht. In Duitse gevangenschap koos hij als lijfspreuk ‘de mens zij de mens een heilige zaak'. Bij alles wat hij tot stand bracht was dit zijn mensvisie.

Joan Hemels (1944) is hoogleraar Communicatiewetenschap, in het bijzonder communicatiegeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was gasthoogleraar aan diverse universiteiten in België, Duitsland en Oostenrijk

Tiele-lezing 2007: Ronald Soetaert, "De Zin van Verhalen. Een Boekhouding." Amsterdam, Amsterdam University Press, 2007. Cahiersteek, 48 pagina's, ill. ISBN 9789053569788, Prijs: € 14,50

"Vraag iemand naar de zin van het leven en hij antwoordt met het verhaal van zijn leven." Met deze uitspraak van de Hongaarse schrijver György Konrad opende ‘Nauwgezet en Wanhopig' van Wim Kayzer - een legendarische tv-serie vooral bekend bij literatuurliefhebbers. In de vele manieren waarop we zin en betekenis zoeken blijkt het narratieve een belangrijke rol te spelen. Soetaert presenteert een (b)logboek waarin hij de vraag ‘wat is een verhaal' vervangt door ‘wat wordt er over verhalen in verhalen verteld'? Het antwoord zoekt hij in boeken en films, in hoge en lage cultuur, in woord en beeld, in computergames en soaps... En last but not least: op het Internet als een nieuwe verhalenmachine. Kortom: vraag iemand naar de zin van verhalen, en hij vertelt nog een verhaal.
 
Ronald Soetaert (1951) werkte als leraar talen en literatuur, als lerarenopleider en op dit moment als hoogleraar aan de Universiteit Gent (vakgroep Onderwijskunde binnen de Psychologie en Pedagogische Wetenschappen). Zijn onderwijs en onderzoek focussen op literatuur- en taalonderwijs, cultuur en media. Vorig jaar schreef hij een essay voor de Nederlandse Taalunie over de ‘cultuur van het lezen'. Hij is voorzitter van de Stichting Lezen Vlaanderen.

• New Perspectives in Book History: contributions from the Low Countries / ed. by Marieke van Delft, Frank de Glas, Jeroen Salman. Zutphen: Walburg Pers, 2006. 224 p. Ills. ISBN 90-5730-431-7: € 29,95 (excl. verzendkosten). Meer informatie op http://www.walburgpers.nl/.

Tiele-lezing 2006: Ludo Simons, "Over koninklijke en andere bibliotheken: het boek als erfgoed in de 21ste eeuw". Amsterdam, Amsterdam University Press, 2006. Geniet, 32 pagina's, ill. ISBN 90.5356.906.5, Prijs: € 14,50

Eerst was er de mythe, al sinds de negentiende eeuw, dat het boek zou verdwijnen. Dan was er de legende dat we een papierloze maatschappij tegemoet gingen. En toen ontstond de fabel dat bibliotheken in de toekomst overbodig zouden worden door Google, Yahoo en elektronische tijdschriften. Intussen wordt in bibliotheken hard gewerkt aan het conserveren en restaureren van documentair erfgoed en aan het microverfilmen en digitaliseren van boeken en tijdschriften: niet alleen om ze universeel beschikbaar te stellen, maar ook om de originele exemplaren veilig te kunnen bewaren. Is dat zinvol werk? En zo ja, doen we daar in Nederland en Vlaanderen genoeg aan? Kunnen we misschien sámen iets doen aan de bewaring van het Nederlandstalige erfgoed? Of is België daarvoor toch een te moeilijk land? Met concrete aanbevelingen besluit Ludo Simons zijn pleidooi voor het behoud van ons erfgoed.

Ludo Simons (1939) was achtereenvolgens conservator van het Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven (thans het AMVC-Letterenhuis) in Antwerpen, directeur van de Stadsbibliotheek aldaar en hoofdbibliothecaris van de Universiteit Antwerpen. Tegelijk was hij hoogleraar Boek- en bibliotheekwetenschap aan de universiteiten van Antwerpen en Leuven. Hij is lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten.

Tiele-lezing 2005: Joost Kist, "Wat doet een uitgever nog in de eenentwintigste eeuw?" Zutphen, Walburg Pers, 2005. Genaaid, gebrocheerd, 36 pagina's, ill. ISBN 90.5730.367.1, Prijs: € 15,00

Nu gebruikers langs elektronische weg direct aan hun informatie kunnen komen, verliest het op papier gedrukte woord het primaat en moet de uitgever zijn tot voor kort zo centrale rol met anderen gaan delen. Uitgeverijen hebben zich eeuwenlang ingrijpend weten te vernieuwen: van familiebedrijf tot beursgenoteerd internationaal concern, van kleitablet tot electronic publishing. Daarom is er - volgens Joost Kist - in de steeds digitaler wordende omgeving wel degelijk toekomst voor de innovatieve uitgever, met name die van wetenschappelijke, informatieve en algemene literatuur. Als specialist in 'intellectuele technologie' kan hij een cruciale rol vervullen: als kwaliteitsbewaker, initiator en creatieve buffer tussen kennisbron en lezer. Kist besluit zijn toekomstvisie met een aantal praktische gedragsregels voor deze op kwaliteit gerichte uitgever.

Kist (1929) is na zijn rechtenstudie in Leiden steeds werkzaam geweest in de uitgeverij. Tot 1990 maakte hij deel uit van de raad van bestuur van Wolters Kluwer nv. Hij publiceerde tal van artikelen en boeken over elektronisch uitgeven en informatie management, zoals zijn proefschrift "BiblioDynamica" (1996).

Gerard Unger (1943) behoort tot de meest ‘gelezen' Nederlandse typografen, hoewel veel Nederlanders zich dat niet bewust zullen zijn. Hij ontwierp tal van lettertypen die in binnen- en buitenland op grote schaal worden gebruikt voor kranten, bewegwijzering en digitale toepassingen. Unger doceert aan de Rietveld Academie in Amsterdam en is professor Typography & Graphic Communication aan de University of Reading in Engeland.