M. Huisman. Publieke levens. Autobiografieën op de Nederlandse boekenmarkt [1850-1918]. Zutphen 2008 (Walburg Pers).

384 pagina's, genaaid gebrocheerd, geïllustreerd in zwart-wit. ISBN 9789057306198, prijs € 39,95.
-> bestellen

De autobiografie is booming business. Op de hedendaagse boekenmarkt verschijnt een groot aantal levensverhalen, variërend van memoires van beroemde personen tot herinneringen van ‘gewone' mensen in bijzondere omstandigheden. De interesse voor persoonlijke geschiedenis is niet nieuw, zo blijkt uit Publieke levens. Tussen 1850 en 1918 verdrievoudigde het aantal gedrukte autobiografieën bijna. Marijke Huisman onderzoekt deze stijging in het licht van ontwikkelingen op de 19de-eeuwse boekenmarkt. Zij behandelt de plaats en betekenis van autobiografieën binnen het totale boekenaanbod, de marketing en het beleid van uitgevers, alsmede de ontvangst van autobiografieën door de literaire kritiek. De studie besluit met een uitgebreide analyse van de manieren waarop vrouwen zich via de boekenmarkt wisten te manifesteren als de auteurs van hun eigen levensverhaal. Vanuit een boekhistorisch perspectief biedt Huisman nieuwe inzichten over autobiografisch schrijverschap en de geschiedenis van de autobiografie. Het boek geeft voorts concrete invulling aan de vaak met de mond beleden noodzaak tot contextualisering en historisering van de autobiografische praktijk.

432 pagina's, genaaid gebonden met stofomslag, rijk geïllustreerd in kleur en zwart-wit. ISBN 9789057304712, prijs € 47,50.
-> bestellen

Middeleeuwse handschriften - met de hand geschreven, versierde en geïllustreerde boeken - blijven fascineren. Hun inhoud, zowel tekst als beeld, biedt een venster met uitzicht op ons verleden. Ook de bestudering van de uiterlijke vorm van het boek brengt ons dichter bij de middeleeuwse makers en gebruikers.

De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag bezit een van de grootste en belangrijkste verzamelingen middeleeuwse handschriften in Europa. Daaronder bevinden zich vele topstukken uit de geschiedenis van de middeleeuwse literatuur en boekschilderkunst.

Ruim 33 jaar lang was dr. Anne S. Korteweg conservator van deze collectie. Opgeleid als kunsthistoricus, ontwikkelde zij zich ook tot boekhistoricus en werd zij een nationaal en internationaal gewaardeerd kenner van het gedecoreerde en geïllustreerde boek uit de Middeleeuwen.

Als dank voor haar voortreffelijke werk en haar onmisbare steun bij de bestudering van het middeleeuwse boek schreven dertig collega-conservatoren, literatuur-, boek- en kunsthistorici bij haar afscheid de hier gebundelde artikelen. Hun onderling verschillende, maar altijd boeiende bijdragen gaan over de productie, de decoratie en illustratie, het oorspronkelijke gebruik en het latere verzamelen van middeleeuwse handschriften. De meeste bijdragen gaan vergezeld van reproducties uit de bestudeerde handschriften, waarvan een deel in kleur.

224 pagina's, genaaid gebrocheerd per stuk ingeseald, zw/w. ISBN 9789057304316, prijs € 29,95.
-> bestellen

New Perspectives in Book History verschijnt ter gelegenheid van het 14de SHARP congres dat in juli 2006 in Leiden en Den Haag plaatsvindt. De Society for the History of Authorship, Reading and Publishing (SHARP) is een internationale organisatie met wereldwijd zo'n 1200 leden. Het boek bevat 13 artikelen van zowel jonge als gevestigde boekhistorici uit Nederland en België. De onderwerpen lopen uiteen van de Leuvense Universiteit in de vroegmoderne tijd, 17de-eeuwse marskramers en 20ste-eeuwse uitgeverijen tot de toepassing van modellen uit de bedrijfsgeschiedenis of uit de netwerkanalyse in het moderne boekhistorische onderzoek. In het boek is aandacht voor nieuwe ontdekkingen zoals boekenloterijen en voor de internationale positie van Nederland in het boekenvak. Tezamen vormen deze artikelen een staalkaart van het moderne boekhistorische onderzoek in de Lage Landen.

N. Wilholt, Voor alles artiste. Uitgever Stols en het literaire leven in het Interbellum. Zutphen 2001 (Walburg Pers).

224 pagina's, genaaid gebonden met stofomslag, zw/w. ISBN 9789057301513, prijs € 39,95.
-> bestellen

Het liefst ging Maastrichtenaar Alexander Stols (1900-1973) te werk als een kunstenaar, die zich zonder bekommernissen kon wijden aan zijn eigenlijke vak: het uitgeven van ‘goede literatuur in uitstekende typografische vormgeving'.

Zijn hooggestemd ideaal voerde hem aanvankelijk tot over de grenzen: zelfs beroemde Franse auteurs als Larbaud en Valéry lieten hun werk bij hem verschijnen. Later beperkte Stols zich, als gevolg van de economische crisis, tot de uitgave van Nederlandstalige edities. Als ‘grootste poëzie-uitgever van het Interbellum' werd hij de drijvende kracht achter een fonds dat, met dichters als Van de Woestijne, Roland Holst, Nijhoff, Slauerhoff, Achterberg en Vasalis, de canonieke poëziegeschiedenis in hoge mate weerspiegelt.

Deze studie onderscheidt zich door Stols' activiteiten op het gebied van de fondsvorming te bezien in wisselwerking met zijn culturele omgeving als geheel. Nog niet eerder werden de netwerken waarvan de uitgeverij deel uitmaakte zo duidelijk gethematiseerd en in kaart gebracht. Bemiddelaars als Greshoff, Perron en Hoornik blijken voor de fondsvorming van essentieel belang te zijn geweest, hoewel zij de uitgeverij ook benutten ter verwezenlijking van hun eigen doelstellingen. Daarmee levert dit boek niet alleen een boeiend portret van een legendarisch artistiek entrepreneur, maar tevens een wezenlijke bijdrage aan de geschiedschrijving van de culturele elite van het Interbellum.

De Elzeviers zijn de beroemdste Nederlandse uitgeversfamilie van de Gouden Eeuw. De stamvader van het geslacht, Lodewijk Elzevier (geboren te Leuven rond 1546/7), kwam in 1580 naar Leiden, waar het boekenbedrijf een grote opbloei kende ten gevolge van de stichting van de Leidse universiteit. Later volgden vestigingen in Den Haag, Amsterdam en Utrecht. In totaal waren de verschillende takken van de Elzevier-dynastie verantwoordelijk voor zo'n 1.600 uitgaven, die het bedrijf in de zeventiende eeuw maar ook daarna een enorme faam bezorgden.

Uitgangspunt voor deze bundel is de betekenis van de Elzeviers voor de internationale uitwisseling van kennis en ideeën door het gedrukte woord tijdens de zeventiende eeuw. Een twintigtal auteurs uit binnen- en buitenland besteedt aandacht aan de werkzaamheid van de Elzeviers in de Republiek, hun relaties met het buitenland, en aan de inwendige en uitwendige aspecten van hun uitgaven: analyse van het fonds, redactioneel beleid, typografie en boekillustratie. Daarnaast wordt ingegaan op het bibliofiel en bibliografisch `Nachleben' van de Elzeviers. De uitgave, die rijk is geïllustreerd, bevat tevens een uitputtende bibliografie van alles wat ooit over de Elzeviers is geschreven.

J. Salman, Populair drukwerk in de Gouden Eeuw. De almanak als lectuur en handelswaar. Zutphen 1999 (Walburg Pers).

496 pagina's, genaaid gebonden met stofomslag. 2e druk. ISBN 9789057305313, prijs € 59,50.
-> bestellen

Dat populair drukwerk een rijke bron is voor mentaliteitshistorisch onderzoek wordt zelden betwist. Wel is de opvatting dat de inhoud van goedkope boekjes en pamfletten simpelweg het wereldbeeld van het gewone volk weerspiegelt, inmiddels naar het rijk der fabelen verwezen. Populair drukwerk kan pas optimaal als bron worden benut, als we haar sociaal-economische en culturele betekenis in de samenleving waarin het circuleerde hebben vastgesteld. In Populair drukwerk in de Gouden Eeuw. De almanak als handelswaar en lectuur, wordt op basis van dit wetenschappelijke inzicht de Nederlandse almanak in de periode 1570-1705 voor het eerst uitputtend beschreven.

In Deel I gaat het om de almanak als lectuur en vindt een analyse van de inhoud en de functies plaats. Er wordt uitvoerig ingegaan op de thema's astrologie, astrologische geneeskunde, religie, geschiedschrijving, vermaaksliteratuur en praktische informatie. In Deel II, waarin de almanak als handelswaar wordt beschreven, staan de makers, verspreiders en kopers van dit drukwerk centraal. In beide delen vormen de vier belangrijke productiecentra Deventer, Amsterdam, Utrecht en Leeuwarden de spil van het betoog.

Dit boek maakt de lezer bewust van het feit dat de Nederlandse drukpers in de Gouden Eeuw niet alleen monumentale drukwerken heeft voortgebracht, maar ook massadrukwerk als almanakken produceerde en daarmee de leef- en denkwereld van grote groepen mensen mede vormgaf.

Uitgave in samenwerking met de NBV.

Frederik Muller (1817-1881). Leven en Werken geeft een boeiend overzicht van de vele activiteiten van een veelzijdig man: boekhandelaar, uitgever, antiquaar, veilinghouder, bibliograaf, historicus, verzamelaar en bibliothecaris. Zeventien deskundigen schrijven vanuit hun eigen specialisme over onder andere het familieleven van Frederik Muller, zijn band met de doopsgezinde gemeente, het vriendenboek dat hij aanlegde, zijn prentencollecties, zijn gedreven werken aan de beschrijving van bijzondere collecties, zijn werk voor de Vereeniging, zijn omgang met vakgenoten, zijn stellingname in de Coster-kwestie en zijn pleidooi voor het ‘letterkundig eigendomsrecht'.

Een aantrekkelijke en onmisbare uitgave voor eenieder die belangstelling heeft voor de geschiedenis van het boek en de boekhandel in de negentiende eeuw.

Deze bundel kwam tot stand ter gelegenheid van het honderdvijftigjarig bestaan van de Bibliotheek van de Koninklijke Vereeniging ter bevordering van de belangen des Boekhandels waarvan Frederik Muller medeoprichter was.

G. Verhoeven, P. Verkruijsse (red.), Iournael ofte Gedenckwaerdige beschrijvinghe vande Oost-Indische Reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn, Descriptieve bibliografie 1646-1996. Zutphen 1996 (Walburg Pers).

304 pagina's, genaaid gebonden met stofomslag, zw/w. ISBN 9789060119471, prijs € 49,95.
-> bestellen

Het beroemde Journaal van Bontekoe spreekt al eeuwenlang tot de verbeelding. In 1996 is het 350 jaar geleden dat de eerste druk verscheen van dit bijzondere reisverhaal. Reden te meer voor een bibliografie van alle bekende uitgaven, bewerkingen en vertalingen.

Voor de eerste keer zijn alle uitgaven van Bontekoes Jovrnaal bijeengebracht en uitputtend beschreven. Bovendien geeft deze bibliografie een lijst van archivalia die te maken hebben met Bontekoe en zijn reis. Een uitvoerige inleiding gaat nader in op de publicatiegeschiedenis van het journaal; van de eerste druk in 1646 tot en met de jubileumeditie uit 1996.

De bibliografie van Bontekoe is een gedegen boekhistorische uitgave, met een schat aan informatie voor onderzoekers, antiquaren en belangstellenden.

In 1884 begon de Vereeniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels (opgericht in 1815) de reeks Bijdragen tot de Geschiedenis van den Nederlandschen Boekhandel. Tot 1951 werden 14 delen in deze serie gepubliceerd. In 1995 werd begonnenmet de 'Nieuwe Reeks' onder auspiciën van de Koninklijke Vereniging van het Boekenvak, De Nederlandse Boekhistorische Vereniging en de Koninklijke Bibliotheek; vanaf 2003 wordt de reeks uitgegeven onder auspiciën van het samenwerkingsverband de Dr. P.A. Tiele Stichting.

Verschenen delen

1. G. Verhoeven, P. Verkruijsse (red.), Iournael ofte Gedenckwaerdige beschrijvinghe vande Oost-Indische Reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn. Descriptieve bibliografie 1646-1996. Zutphen 1996 (Walburg Pers).

2. M. Keyzer, J.F.Heijbroek, I. Verheul (red.), FrederikMuller (1817-1881). Leven en werken. Zutphen 1996 (Walburg Pers).

3. J. Salman, Populair drukwerk in de Gouden Eeuw.De almanak als lectuur en handelswaar. Zutphen 1999 (Walburg Pers).

4. J. de Kruif, Liefhebbers en gewoontelezers. Leescultuur in Den Haag in de achttiende eeuw. Zutphen 1999 (Walburg Pers).

5. B.P.M. Dongelmans, P.G.Hoftijzer, O.S. Lankhorst (red.), Boekverkopers van Europa.Het 17de-eeuwse Nederlandse uitgevershuis Elzevier. Zutphen 2000 (Walburg Pers).

6. N.Wilholt, Voor alles artiste.Uitgever Stols en het literaire leven in het Interbellum. Zutphen 2001 (Walburg Pers).

7. M. van Delft, F. de Glas, J. Salman (red.), New Perspectives in Book History. Contributions
from the Low Countries. Zutphen 2006 (Walburg Pers).

8. J. Biemans, K. van der Hoek, K.M. Rudy, E. van der Vlist (red.), Manuscripten en miniaturen. Studies aangeboden aan Anne S. Korteweg bij haar afscheid van de Koninklijke Bibliotheek. Zutphen 2007 (Walburg Pers).

9. M. Huisman, Publieke levens. Autobiografieën op de Nederlandse boekenmarkt 1850-1918. Zutphen 2008 (Walburg Pers).

Redactie
Dr. S. van Bergen (secretaris), Dr. K. J.S. Bostoen, Dr. H.M. van den Braber, Drs. M.T.G.E. van Delft (voorzitter), Dr. P.E.M. van Dijk, Dr. F.D.G. de Glas